CHƯƠNG 8
Người làm trị liệu phải giữ trục cho chính mình
Bài viết này nằm trong chuỗi ghi chép “Tư duy trị liệu – nền tảng của Tiềm Huyệt Pháp”, được hình thành từ quá trình suy tư và thực hành trị liệu tự nhiên.
Làm trị liệu lâu ngày, tôi nhận ra một điều rất thật: người dễ mất trục nhất không phải là người được trị liệu, mà là người làm nghề.
Người đến trị liệu thường chỉ mang một vấn đề. Còn người làm trị liệu thì mỗi ngày tiếp xúc với rất nhiều vấn đề khác nhau. Nếu không tự giữ được trục, rất dễ bị kéo theo mà không hay biết.
Mất trục không phải lúc nào cũng biểu hiện ra ngoài. Có khi vẫn làm việc đều, vẫn có kết quả, vẫn được tin tưởng. Nhưng bên trong bắt đầu có những lệch nhỏ: làm nhiều hơn mức cần thiết, nghĩ nhiều hơn mức nên nghĩ, mang việc của người khác về nhà, hoặc bắt đầu thấy nặng khi bước vào buổi làm việc.
Giữ trục trước hết là biết mình đang đứng ở đâu. Mình không phải là trung tâm của quá trình trị liệu. Mình cũng không phải là người gánh thay cuộc đời của người khác. Nếu tự đặt mình vào những vị trí đó, sớm muộn gì cũng kiệt.
Tôi từng trải qua giai đoạn mà mỗi ca chưa chuyển biến là một lần tự hỏi: “Có phải mình làm chưa đủ?” Câu hỏi đó nghe có vẻ có trách nhiệm, nhưng nếu lặp lại nhiều lần, nó sẽ ăn mòn người làm nghề. Vì nó ngầm giả định rằng mọi kết quả đều nằm trong tay mình.
Khi hiểu ra rằng mỗi người mang theo một nhịp sống, một gánh nặng riêng, tôi bắt đầu trả lại phần việc cho đúng chỗ. Tôi làm phần của mình khi cơ thể cho phép. Phần còn lại, tôi không giữ nữa. Chính lúc đó, trục của tôi mới dần ổn định trở lại.
Giữ trục cũng là biết giới hạn. Biết lúc nào nên tiếp nhận, lúc nào nên từ chối. Không phải ai đến cũng là lúc phù hợp để làm. Từ chối đúng lúc không phải là thiếu trách nhiệm, mà là tôn trọng cả mình lẫn người khác.
Có những người đến không phải để thay đổi, mà để tìm một chỗ dựa tạm thời. Nếu người làm nghề không nhận ra điều đó, rất dễ bị cuốn vào vai trò mà mình không nên mang. Trị liệu lúc này sẽ biến thành gánh đỡ, và gánh đỡ thì không bền.
Người làm trị liệu cần một đời sống riêng đủ vững. Không chỉ là ăn uống, nghỉ ngơi, mà là đời sống bên trong. Có chỗ để lùi lại. Có khoảng lặng để không phải lúc nào cũng “làm”. Nếu đời sống của người làm nghề chỉ xoay quanh trị liệu, trục sẽ mòn rất nhanh.
Giữ trục không phải là giữ cho mình luôn đúng, mà là giữ cho mình không bị kéo lệch bởi kết quả, lời khen hay sự thất vọng. Khi được khen mà không phồng lên, khi kết quả chậm mà không sụp xuống, đó là dấu hiệu trục đang vững.
Tôi tin rằng, người làm trị liệu nếu không tự trị liệu cho chính mình, thì sớm muộn gì cũng sẽ làm việc bằng phần đã mệt. Lúc đó, tay vẫn làm, nhưng trục thì đã lệch. Và cơ thể người khác cảm nhận điều này rất nhanh, dù họ không gọi tên được.
Giữ trục cho chính mình, vì vậy, không phải là việc phụ. Nó là nền để mọi việc khác đứng được. Khi trục của người làm nghề ổn, trị liệu tự nhiên nhẹ đi. Không cần gồng, không cần chứng minh, không cần chạy theo.
Và khi người làm nghề đứng vững ở trục của mình, người được trị liệu cũng dễ tìm lại trục của họ hơn. Không phải vì mình làm gì thêm, mà vì mình không còn làm lệch nữa.
